Bloomberg: Nông thôn Việt Nam biến đổi nhờ làn sóng chuyển dịch sản xuất

Bloomberg: Nông thôn Việt Nam biến đổi nhờ làn sóng chuyển dịch sản xuất

Trước khi các nhà máy xuất hiện, Bắc Giang còn là tỉnh nghèo, nổi tiếng với gạo, vải và “gà chạy bộ”.

Hiện tại, Bắc Giang đã là điểm dừng chân của cả đại diện Apple và Hon Hai Precision Industry. Tăng trưởng đầu tư nước ngoài vào đây gần như gấp đôi sau mỗi năm, bất chấp đại dịch. Tỉnh này dự báo giá trị xuất khẩu năm nay sẽ chạm 11 tỷ USD, gấp 10 trong 6 năm. Người dân cũng chuyển từ những chiếc xe máy cũ kỹ, bám đầy bụi đất sang xe mới. Một số thậm chí có thể mua ôtô chạy trên những con đường vừa hoàn thiện.

Sự thay đổi tại Bắc Giang cho thấy việc dịch chuyển chuỗi cung ứng trên thế giới tác động thế nào đến những khu vực từng bị bỏ lại phía sau. Việt Nam đang ngày càng thu hút chuỗi sản xuất phức tạp, do lương nhân công tại Trung Quốc tăng cao, chiến tranh thương mại Mỹ – Trung và chuỗi logistics bị gián đoạn vì đại dịch. 

Năm 2010, thu nhập bình quân đầu người tại đây là 650 USD một năm – chỉ bằng nửa Việt Nam khi đó, theo số liệu thống kê chính thức. Mùa màng cũng cho năng suất thấp vì ngập lụt, khiến người dân phải đi xa cả nghìn km để làm việc tại các nhà máy nơi khác. Nhưng hiện tại, thu nhập bình quân đầu người tại đây được dự báo lên tới 3.000 USD năm nay.

Rất nhiều hãng sản xuất đã tìm đến các tỉnh phía Bắc Việt Nam, cam kết rót hàng tỷ USD để xây nhà máy, ví dụ như Samsung Electronics. Pegatron – đối tác lắp ráp của Apple cũng có kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD vào Hải Phòng, nối gót một số nhà cung cấp khác của Táo Khuyết. Hiện tại, các hãng cung cấp đồ điện tử vẫn đang rót đầu tư vào Việt Nam, trong bối cảnh nhiều ngành khác chật vật vì đại dịch. Doanh thu từ du lịch của Việt Nam đã giảm khoảng 50%. Các nhà máy dệt may và nhiều ngành khác phải sa thải hàng chục nghìn nhân viên do xuất khẩu chững lại. 

Gene Tyndall – chuyên gia về chuỗi cung ứng tại hãng tư vấn eMATE Consulting nhận định chi phí thấp, chính trị ổn định, chính sách thân thiện với nhà đầu tư, cơ sở hạ tầng được cải thiện và các nỗ lực của chính phủ nhằm khuyến khích khởi nghiệp công nghệ đã giúp Việt Nam hấp dẫn đầu tư.

Tại trung tâm Bắc Giang, những con đường 6 làn đã xuất hiện. Hàng loạt khu công nghiệp cho nhà máy được đề xuất xây dựng. 

Phó chủ tịch huyện Việt Yên Nguyễn Đại Lượng cho biết. Làn sóng các hãng sản xuất chuyển đến Bắc Giang bắt đầu từ năm 2016. Khi đó, các doanh nghiệp đã rót 3,8 tỷ USD vào tỉnh này – tăng gấp 4 lần so với 4 năm trước đó. Bắc Giang đang xây thêm một cảng để vận chuyển hàng hóa và cung cấp đất xây nhà cho công nhân Luxshare Precision Industry, theo đề nghị của Apple. Luxshare Precision Industry hiện là hãng sản xuất Airpods lớn nhất thế giới.

Tỷ lệ người dân có việc làm tại Bắc Giang đã gần tối đa. Nhiều người tại các tỉnh lân cận cũng đổ đến đây để tìm cơ hội tại các nhà máy. công nhân tại dây chuyền sản xuất hàng điện tử có thể có thu nhập sau thuế vào khoảng 5.500 USD một năm, đã bao gồm làm ngoài giờ và thưởng. Dù vậy, làm việc trong các dây chuyền sản xuất cũng có áp lực rất cao. 

Scott Rozelle – nhà kinh tế học tại Đại học Stanford cho biết thách thức sắp tới của Việt Nam là đảm bảo cải thiện giáo dục để tránh “bẫy thu nhập trung bình”, do các nhà máy sẽ rời đi khi chi phí tăng và hướng đến một nền kinh tế tay nghề cao.

 

Bình luận